خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





هَیر»یا «حَیر»

     

    «هَیر»یا «حَیر» -که اگر حیر باشدباشد به معنی حصار یا جای گرد آمدن آب ،جای گودکه آب باران در آن جمع می گردد واگر هیر باشد جمع کردن آب رودخانه را در یک محل گویند-  طریقه ساخت آن بدین صورت بود در فصل پاییز وقبل از شروع بارندگی که به علت خنک شدن هوا عمل تبخیر وتحرک به کندی انجام می شود و زه آب رودخانه بالا می آیدمحلی از بستر رودخانه انتخاب کرده به وسیله خار وسنگ مسدود می کردندوبه شدت جریان آب بستگی داشت یک یا دو دهنه شبیه سرریز سد باز گذاشته منتها از سطح طبیعی رودخانه بلند تر گر فته وبا گرز نخل که با بند بافته شده بود(صد ته )سطح شیب داری درست می کردند این سطح طوری طراحی شده بود که آب به آسانی از آن می گذشت ولی ماهی هنگام گذر از طول رودخانه هنگامی که روی صدته می رسید نمی توانست عبورکند و در صد ته ناودانی شکلی که در سر این صد ته افقی قرار داشت می ریخت وصبح گاهان کارگران  ماهی ها جمع می کردندو در زنبیل  ریخته به ساحل حمل می کردنددر روستا های ساحل مند محل احداث حیر وتعداد حیر ها مشخص بود مثلا روستا های خانی وبیکسان هر کدام یک حیر سهمشان بود و امتیاز آن هم مال رییس یا کدخدای آن روستا بود در روستا مسیله عبدی  در محلی که معروف به گدار اوکشی بود و ز مین بستر آن از  رس  تشکیل می شد(اصطلاحا  به این بستر چرم می گفتند) پایه های چوبی در عرض رودخانه می کوبیدند  وپشت چوب ها خار بوته اشک (دره)می زدند وبا بند پنگ نخل خارها با ستون ها می دوختند تا جریان آب باعث تخریب  پرچین خار ی نشود و این پر چین   خس  می نامیدند پشت بوته های خار با گل کاملا می بستند تا محل خروج آب وگذر ماهی نباشد بدین طریق آب به طر ف دهنه  خروجی هدایت می شد در این دهنه نیز گردینه ای در جهت خروجی  جریان آب ولی با لا تر از کف رود خانه قر ار می دادند و زیر گردینه نیز با گل وبوته های خار  کاملا  مسدود می کردندبطوریکه ماهی که با جریان آب حرکت می کرد چون به روی گردینه می رسید از حرکت باز می ماند وتوسط جریان آب در گردینه دیگری که ناودانی شکل ساخته شده بود ودر جلو گردینه ای که در جهت جریان آب قرار داشت می ریخت (این دو گردینه نقش سر ریز  وحوضچه آرامش سد  بازی می کرد ن) کارگران (بازیار ها)ماهی ها را جمع می کر دند وبا زنبیل به ساحل حمل می نمو دند مقداری  از ماهی  کنار ساحل در آتش ریخته وکباب می کردند الباقی در جله (جله خورجینی بود که از پیش نخل بافته می شد برای حمل ماهی وخرما و... استفاده می شد)ریخته به روستاهای مجاور برده می فروختند البته فروش ما هی هم به صورت معامله پا یا پای بود (دو رَه غله ویا برابر غله وخرما)در عوض ماهی گندم یا خرما می گرفتند بدینوسیله مردمان ساحل  رودخانه مند از راه صید ماهی امرار معاش می کردند. البته این کاسبی تا زمان ریزش باران وطغیان رودخانه دوام می یافت

     

    تصویر  احداث شده در روستای درویشی شهرستان دشتی

     

    گرفته شده از وبلاگ مسیله عبدی


    این مطلب تا کنون 11 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : ماهی ,رودخانه ,گردینه ,جریان ,ساحل ,روستا ,
    هَیر»یا «حَیر»

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده